Geng, harini viral di sosial media dimana Hantavirus telah sampai di negara jiran kita Singapore yang menjangkiti 2 orang warganya. Seperti biasa Singapore dengan pantas membuat langkah bagi melindungi negara mereka dari terjadi wabak. Mungkin ramai masih tidak tau mengenai HANTAVIRUS ni, jom kita sama sama ambil tau. Hantavirus ni adalah virus berbahaya yang boleh menyebabkan penyakit serius kepada manusia. Virus ni dibawa oleh Tikus liar, Hamster liar atau haiwan pengerat lain. Walau kes ni tak terkenal di Malaysia seperti Covid atau Danggi tapi virus ni perlu diberi perhatian kerana kadar kematian boleh jadi tinggi kalau tak dirawat dengan cepat.
Apa Itu Hantavirus?
Hantavirus Pulmonary Syndrome ialah penyakit yang disebabkan oleh kumpulan virus daripada keluarga Hantaviridae. Virus ini biasanya hidup dalam badan haiwan pengerat tanpa menyebabkan haiwan tersebut sakit. Namun apabila virus berpindah kepada manusia, ia boleh menyebabkan komplikasi serius.
Terdapat dua kategori utama penyakit akibat hantavirus:
1. Hantavirus Pulmonary Syndrome (HPS)
Penyakit yang menyerang paru-paru dan sistem pernafasan. Banyak berlaku di benua Amerika.
2. Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome (HFRS)
Penyakit yang menyerang buah pinggang dan sistem saluran darah. Banyak berlaku di Asia dan Eropah.
Kedua-dua penyakit ini boleh membawa maut jika pesakit lambat mendapatkan rawatan.
Sejarah Penemuan Hantavirus
Nama “hantavirus” berasal daripada Sungai Hantan di Korea Selatan. Virus ini mula dikenal pasti ketika Perang Korea pada awal tahun 1950-an apabila ramai askar mengalami demam pelik yang menyebabkan kerosakan buah pinggang.
Para saintis kemudian mendapati penyakit tersebut berpunca daripada virus yang dibawa oleh tikus liar di kawasan perang. Sejak penemuan itu, banyak lagi jenis hantavirus ditemui di seluruh dunia.
Pada tahun 1993, satu wabak besar berlaku di kawasan Four Corners di Amerika Syarikat. Ramai pesakit muda dan sihat meninggal dunia akibat kegagalan paru-paru secara mengejut. Kajian lanjut mendapati puncanya ialah virus daripada tikus rusa liar.
Peristiwa tersebut menyebabkan dunia mula memberi perhatian serius terhadap ancaman hantavirus.
Bagaimana Hantavirus Merebak?
Hantavirus biasanya merebak melalui haiwan pengerat. Tikus yang dijangkiti akan mengeluarkan virus melalui:
* Air kencing
* Najis
* Air liur
Manusia boleh dijangkiti melalui beberapa cara:
1. Menghidu Udara Tercemar
Ini ialah cara jangkitan paling biasa. Apabila najis atau air kencing tikus kering, virus boleh bercampur dalam habuk. Apabila manusia menyapu atau membersihkan kawasan tersebut, habuk yang mengandungi virus boleh masuk ke paru-paru.
Contohnya:
* Membersihkan stor lama
* Menyapu gudang
* Membersihkan rumah terbiar
* Membuka kabin atau pondok lama
2. Sentuhan Dengan Permukaan Tercemar
Virus boleh masuk ke dalam badan apabila seseorang menyentuh permukaan tercemar dan kemudian menyentuh hidung, mata atau mulut.
3. Gigitan Tikus
Walaupun jarang berlaku, gigitan tikus yang dijangkiti juga boleh menyebabkan jangkitan.
4. Makanan Tercemar
Makanan atau minuman yang terkena najis atau air kencing tikus juga boleh menjadi punca jangkitan.
Adakah Hantavirus Berjangkit Antara Manusia?
Kebanyakan jenis hantavirus tidak merebak daripada manusia kepada manusia. Namun terdapat beberapa jenis tertentu di Amerika Selatan yang dipercayai boleh tersebar melalui hubungan rapat sesama manusia.
Walau bagaimanapun, kes seperti ini sangat jarang berlaku.
Haiwan Pembawa Hantavirus
Pelbagai jenis haiwan pengerat boleh membawa hantavirus, antaranya:
* Tikus rumah
* Tikus hutan
* Tikus rusa
* Mencit liar
* Hamster liar
Setiap jenis virus biasanya berkait dengan satu spesies tikus tertentu.
Yang penting untuk difahami ialah:
tikus pembawa hantavirus selalunya kelihatan sihat dan normal.
Oleh itu, manusia sukar mengetahui sama ada tikus tersebut membawa virus atau tidak.
Siapa Yang Berisiko Tinggi?
Golongan berikut lebih berisiko dijangkiti hantavirus:
1. Petani dan Penternak
Golongan ini sering terdedah kepada kawasan stor makanan haiwan, gudang dan ladang yang menjadi tempat tikus membiak.
2. Pekerja Gudang
Gudang lama atau kurang bersih mudah menjadi sarang tikus.
3. Pendaki dan Pengembara
Tidur di kabin lama atau khemah di kawasan hutan meningkatkan risiko.
4. Pekerja Pembersihan
Mereka yang membersihkan rumah terbiar atau bangunan lama mempunyai risiko tinggi.
5. Individu Tinggal di Kawasan Banyak Tikus
Persekitaran yang kotor dan mempunyai masalah tikus meningkatkan kemungkinan jangkitan.
Gejala Hantavirus
Gejala biasanya muncul antara 1 hingga 8 minggu selepas terdedah kepada virus.
Pada peringkat awal, simptom kelihatan seperti selesema biasa.
Gejala Awal
Antaranya:
* Demam
* Sakit kepala
* Sakit otot
* Badan lemah
* Menggigil
* Loya
* Muntah
* Cirit-birit
* Sakit perut
Ramai pesakit menyangka mereka hanya mengalami demam biasa.
Gejala Serius
Selepas beberapa hari, keadaan boleh menjadi semakin teruk.
Untuk HPS
Pesakit mungkin mengalami:
* Sesak nafas
* Batuk
* Paru-paru dipenuhi cecair
* Tekanan darah rendah
* Kegagalan pernafasan
Keadaan ini sangat berbahaya dan memerlukan rawatan kecemasan.
Untuk HFRS
Pesakit mungkin mengalami:
* Pendarahan
* Tekanan darah menurun
* Kerosakan buah pinggang
* Air kencing berkurangan
* Bengkak badan
Kadar Kematian
Hantavirus boleh membawa maut.
Bagi HPS, kadar kematian boleh mencapai sekitar 30% hingga 40% jika rawatan lambat diberikan.
Inilah sebab mengapa pengesanan awal amat penting.
Bagaimana Doktor Mengesan Hantavirus?
Doktor biasanya akan bertanya:
* Adakah pesakit terdedah kepada tikus?
* Adakah baru membersihkan kawasan berhabuk?
* Adakah bekerja di gudang atau ladang?
Ujian yang digunakan termasuk:
* Ujian darah
* Ujian antibodi
* Imbasan paru-paru
* Pemeriksaan fungsi buah pinggang
Diagnosis awal boleh menyelamatkan nyawa pesakit.
Rawatan Hantavirus
Setakat ini, tiada ubat khusus yang benar-benar membunuh hantavirus.
Rawatan lebih tertumpu kepada:
* Menstabilkan pesakit
* Membantu pernafasan
* Menjaga tekanan darah
* Memberikan oksigen
Pesakit serius biasanya dirawat di Unit Rawatan Rapi (ICU).
Dalam kes tertentu, mesin bantuan pernafasan mungkin diperlukan.
Adakah Vaksin Hantavirus Wujud?
Sesetengah negara seperti China dan Korea mempunyai vaksin tertentu untuk beberapa jenis hantavirus.
Namun vaksin tersebut belum digunakan secara meluas di seluruh dunia.
Bagi kebanyakan negara, pencegahan masih menjadi langkah terbaik.
Cara Mencegah Hantavirus
Pencegahan amat penting kerana tiada rawatan khusus yang benar-benar berkesan.
1. Kawal Populasi Tikus
Pastikan rumah dan kawasan sekitar bebas tikus.
Cara yang boleh dilakukan:
* Pasang perangkap tikus
* Tutup lubang kecil pada rumah
* Simpan makanan dalam bekas bertutup
2. Jaga Kebersihan Rumah
Elakkan longgokan sampah dan barang lama kerana ia menjadi tempat tikus bersarang.
Gudang dan stor perlu dibersihkan secara berkala.
3. Jangan Menyapu Najis Tikus Secara Kering
Ini sangat penting.
Jika terdapat najis tikus:
* Jangan terus menyapu
* Jangan gunakan vakum
Sebaliknya:
1. Sembur disinfektan
2. Biarkan beberapa minit
3. Lap menggunakan tisu atau kain basah
4. Buang dengan selamat
Cara ini mengurangkan habuk berbahaya daripada berterbangan.
4. Gunakan Pelindung Diri
Jika membersihkan kawasan banyak tikus:
* Pakai sarung tangan
* Pakai pelitup muka
* Gunakan cermin mata keselamatan jika perlu
5. Pastikan Pengudaraan Baik
Buka pintu dan tingkap sebelum membersihkan bangunan lama atau stor tertutup.
Biarkan udara segar masuk selama 30 minit sebelum mula membersih.
Hantavirus di Malaysia
Kes hantavirus di Malaysia sangat jarang dilaporkan. Namun ini tidak bermaksud rakyat Malaysia bebas sepenuhnya daripada risiko.
Malaysia mempunyai populasi tikus yang tinggi terutama di:
* Pasar
* Gudang makanan
* Ladang
* Kawasan bandar padat
Oleh itu, langkah kebersihan tetap penting.
Selain hantavirus, tikus juga boleh menyebarkan penyakit lain seperti:
* Leptospirosis
* Salmonellosis
* Plague
Perbezaan Hantavirus dan Leptospirosis
Ramai orang keliru antara hantavirus dan leptospirosis.
Hantavirus
* Disebabkan virus
* Biasanya melalui habuk tercemar
* Menyerang paru-paru atau buah pinggang
Leptospirosis
* Disebabkan bakteria
* Biasanya melalui air tercemar air kencing tikus
* Menyerang hati, buah pinggang dan organ lain
Kedua-duanya berbahaya tetapi berpunca daripada organisma berbeza.
Kesan Hantavirus Terhadap Kesihatan
Pesakit yang sembuh mungkin mengambil masa lama untuk pulih sepenuhnya.
Antara kesan jangka panjang:
* Mudah penat
* Fungsi paru-paru lemah
* Masalah buah pinggang
* Trauma emosi akibat pengalaman kritikal
Oleh itu, pemulihan memerlukan pemantauan doktor.
Kepentingan Kesedaran Awam
Ramai orang memandang ringan masalah tikus di rumah atau tempat kerja.
Sebenarnya, kehadiran tikus bukan sekadar menjijikkan tetapi boleh membawa ancaman kesihatan serius.
Kesedaran masyarakat penting supaya:
* Rumah sentiasa bersih
* Sampah dibuang dengan betul
* Makanan disimpan dengan selamat
* Kawasan stor dijaga rapi
Pendidikan kesihatan juga penting terutama bagi pekerja ladang, pekerja gudang dan penduduk luar bandar.
Hantavirus dan Perubahan Iklim
Pakar percaya perubahan iklim boleh mempengaruhi populasi tikus.
Contohnya:
* Musim hujan meningkatkan sumber makanan tikus
* Perubahan habitat menyebabkan tikus mendekati manusia
Apabila populasi tikus meningkat, risiko penyakit bawaan tikus juga meningkat.
Fakta Menarik Tentang Hantavirus
1. Hantavirus boleh hidup beberapa hari dalam persekitaran tertentu.
2. Tikus pembawa virus biasanya tidak sakit.
3. Penyakit ini lebih banyak berlaku di kawasan luar bandar.
4. Kadar kematian HPS antara yang tertinggi bagi penyakit virus tertentu.
5. Membersihkan kawasan tertutup tanpa perlindungan ialah faktor risiko utama.
Bila Perlu Jumpa Doktor?
Segera dapatkan rawatan jika:
* Mengalami sesak nafas
* Demam selepas terdedah kepada tikus
* Baru membersihkan kawasan penuh najis tikus
* Mengalami sakit otot teruk bersama masalah pernafasan
Jangan tunggu simptom menjadi serius.
Kesimpulan
Hantavirus Pulmonary Syndrome ialah penyakit berbahaya yang berpunca daripada virus dibawa oleh tikus dan haiwan pengerat lain. Walaupun jarang berlaku, ia boleh menyebabkan komplikasi serius termasuk kegagalan paru-paru dan kerosakan buah pinggang.
Jangkitan biasanya berlaku apabila manusia terhidu habuk yang tercemar dengan air kencing atau najis tikus. Oleh kerana gejala awal menyerupai demam biasa, ramai pesakit lambat mendapatkan rawatan.
Tiada rawatan khusus untuk membunuh hantavirus, maka langkah pencegahan amat penting. Menjaga kebersihan rumah, mengawal tikus dan menggunakan langkah keselamatan ketika membersihkan kawasan tercemar mampu mengurangkan risiko jangkitan.
Kesedaran masyarakat tentang penyakit bawaan tikus perlu dipertingkatkan supaya orang ramai lebih berhati-hati dan mengambil langkah pencegahan yang sewajarnya. Dengan ilmu dan tindakan awal, risiko penyakit berbahaya seperti hantavirus boleh dikurangkan
0 Comments
Silakan comment. Jangan malu, jangan segan yew :p